Nieuws november 2026

nov 19, 2026
|
Ingezonden door: super
|
Categorie: Actualiteiten

Novelle box 3

1 Inleiding

De Tweede Kamer heeft op 12 november 2026 de novelle bij het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement Box 3 (Wet Werkelijk Rendement) aangenomen. De novelle zorgt ervoor dat er meer vermogensbestanddelen onder de vermogenswinstbelasting van Box 3 vallen. De novelle en het wetsvoorstel liggen nu bij de Eerste Kamer. Het nieuwe Box 3-stelsel moet ingaan per 1 januari 2029. In 2027 en 2028 blijft het huidige forfaitaire stelsel met tegenbewijsregeling dus gelden.

Bij de stemmingen over het Belastingplan zijn ook twee amendementen aangenomen die gevolgen hebben voor Box 3. Er komt vanaf 2029 een toptarief in Box 3 van 38,5% (inkomen boven € 60.000). Daarnaast komt er kostenaftrek voor onroerende zaken in de tegenbewijsregeling van het huidige Box 3-stelsel. De invoeringsdatum daarvan is nog te bepalen.

 

2 Situatie voorafgaand aan de novelle

In het Kerstarrest van 24 december 2021 oordeelde de Hoge Raad dat het forfaitaire Box 3-stelsel in strijd was met het recht van eigendom en het gelijkheidsbeginsel. Dat was als eerste voor spaarders. In 2024 heeft de Hoge Raad datzelfde bepaald voor beleggingen in overige bezittingen (alles wat geen spaargeld is). Sindsdien kunnen belastingplichtigen met de tegenbewijsregeling aantonen dat hun werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement.

Omdat er veel kritiek is op deze gang van zaken heeft de wetgever besloten Box 3 anders vorm te gaan geven en wel door aan te sluiten bij het werkelijk genoten rendement. Er komt dus een nieuw stelsel voor Box 3: de Wet Werkelijk Rendement. De hoofdregel daarin was aanvankelijk een vermogensaanwasbelasting: de waardestijging is jaarlijks belast, ook als die nog niet is gerealiseerd. Alleen voor vastgoed en aandelen in start-ups gold een vermogenswinstbelasting. De Tweede Kamer nam de WWR op 12 februari 2026 aan, maar in beide Kamers kwam veel kritiek op het belasten van papieren winsten. In het coalitieakkoord was bovendien afgesproken dat Box 3 wordt doorontwikkeld naar een volledige vermogenswinstbelasting.

Op 29 september koos het kabinet voor een snelle aanpassingsroute: een novelle om de vermogenswinstbelasting uit te breiden naar alle financiële instrumenten.

 

3 Novelle

De novelle brengt vanaf 2029 onroerende zaken en alle financiële instrumenten, zoals aandelen, obligaties en opties, onder de vermogenswinstbelasting in Box 3. Naar verwachting valt daarmee ongeveer 90% van het Box 3-vermogen met waardeontwikkeling onder de vermogenswinstbelasting. Koerswinsten zijn pas belast bij verkoop, terwijl rente-, huur- en dividendinkomsten nog steeds jaarlijks worden belast. Voor bestaande beleggingen (niet zijnde vastgoed) geldt als aankoopprijs de marktwaarde op 1 januari 2029. Voor vastgoed wordt aangesloten bij de voor de leegwaarderatio gecorrigeerde WOZ-waarde.

Voor banktegoeden, crypto in een eigen wallet, verzekeringsproducten en vorderingen geldt in 2029 tijdelijk de vermogensaanwasbelasting. Het kabinet verwacht deze vanaf 2030 ook onder de vermogenswinstbelasting te brengen.

Vooruitlopende op de invoering van de WWR in 2030 gaan beide Box 2-tarieven in 2027 tot en met 2030 tijdelijk omlaag: de eerste schijf van 24,5% naar 23,5% procent en de tweede schijf van 31% naar 29%. Daarnaast daalt het maximumbedrag voor excessief lenen bij de eigen BV vanaf 2027, in jaarlijkse stappen van € 80.000, van € 500.000 naar € 100.000. Ook worden de kosten van de tegenbewijsregeling lager geraamd, met een afslag van 20% op basis van voorlopige aangiftegegevens. De kritiek van de Tweede Kamer is dat het budget voor de kabinetsperiode weliswaar gedekt is, maar dat in de jaren daarna alsnog een groot miljardengat ontstaat.

 

4 Raad van State

De Raad van State kreeg een vroege versie van de novelle onder ogen en was uitzonderlijk kritisch over de novelle. Zij adviseerde het wetsvoorstel in te trekken en per 2030 in één keer over te stappen naar een nieuw stelsel. De Raad wees onder andere op het haastige wetgevingsproces, de uitvoeringsproblemen bij de Belastingdienst en de onzekere dekking.

Vooral het onderscheid tussen vermogensbestanddelen noemt de Raad kwetsbaar. Winst bij direct gehouden crypto wordt jaarlijks belast, terwijl winst bij crypto gehouden via een beleggingsfonds pas bij verkoop is belast. Cryptobeleggers zouden daarom naar de rechter kunnen stappen. Volgens de Raad lijkt het verschil vooral voort te komen uit een technische beperking bij de Belastingdienst en niet uit een inhoudelijke rechtvaardiging. Ook de Belastingdienst zelf wijst op het risico van procedures.

Het kabinet volgt het advies van de Raad van State uiteindelijk maar gedeeltelijk. De invoering van de WWR werd van 2028 naar 2029 uitgesteld en de dekking komt nu niet meer voor rekening van de kleine spaarder. Het onderscheid tussen vermogensbestanddelen vindt het kabinet voor een korte overgangsperiode gerechtvaardigd.

 

5 Aangenomen amendementen

Bij de stemming over het Belastingplan en de novelle is ook nog een aantal amendementen aangenomen dat gevolgen heeft voor Box 3.

 

5.1 'Miljonairsbelasting’

Vanaf 2029 komt er in Box 3 een toptarief van 38,5% voor belastbaar inkomen uit sparen en beleggen boven € 60.000 per jaar. Het reguliere tarief daalt van 36% naar 35,5% (amendement-Klaver/Dassen bij het Belastingplan 2027, welke ook bekend staat als de zogenoemde “miljonairsbelasting”). Daarbij telt dus niet de omvang van het vermogen, maar het inkomen dat in een jaar in Box 3 wordt gerealiseerd. Deze wijziging raakt vooral grote vermogens en vastgoedbeleggers, die bij verkoop van een pand al snel boven de € 60.000 uitkomen. Het tariefverschil kan juist een prikkel zijn om winsten gespreid over de jaren te verzilveren.

 

5.2 Kostenaftrek voor vastgoed onder tegenbewijsregeling 

Via het amendement-Grinwis c.s. bij de novelle komt er een kostenaftrek voor onroerende zaken in Box 3. Het tijdstip wordt bij koninklijk besluit bepaald. Daarmee wordt tegemoet gekomen aan een veelgehoord bezwaar van vastgoedbeleggers die nu in de tegenbewijsregeling geen kosten kunnen aftrekken.

 

6 Gevolgen

In 2027 en 2028 blijft het huidige stelsel van Box 3 gelden. Voor vastgoedbeleggers komt er een kostenaftrek bij toepassing van de tegenbewijsregeling, waarvan de invoeringsdatum nog moet worden vastgesteld.

Vanaf 2029 is de winst behaalt met aandelen, obligaties en opties belast bij verkoop. Blijft het jaarlijkse Box 3-inkomen onder € 60.000 euro, dan is het tarief 35,5%. Daarboven geldt 38,5%. Verkoop van een pand met winst betekent dan al gauw het toptarief. Het plannen van een verkoopmoment is dan  belangrijk. Voor crypto in een eigen wallet en rekeningen in vreemde valuta geldt tot 2030 nog wel jaarlijks belasting over de waardeontwikkeling. 

Voor DGA’s gelden van 2027 tot en met 2030 lagere Box 2-tarieven, maar die kunnen ook steeds minder lenen van je eigen BV. Daarnaast wordt de schijfgrens in Box 2 van 2027 tot en met 2031 niet geïndexeerd, waardoor in die jaren meer inkomen in het hoge tarief valt.

De novelle en het Belastingplan 2027 gaan nu naar de Eerste Kamer. Beide wetsvoorstellen hebben de stemming in de Tweede Kamer nipt overleefd. In de Eerste Kamer is een meerderheid nog onzeker. De wijzigingen zijn daarom nog niet definitief. Naar verwachting stemt de Eerste Kamer op 15 december over het Belastingplan. Wanneer de Eerste Kamer stemt over de novelle en de WWR is nog niet bekend. Het kabinet heeft de Eerste Kamer verzocht de novelle voor het einde van het jaar te behandelen, aangezien deze wijzigingen bevat die per 2027 ingaan.

Bij het Belastingplan nam de Kamer daarnaast een motie aan om het wetsvoorstel voor de volledige vermogenswinstbelasting uiterlijk op Prinsjesdag 2027 in te dienen en uiterlijk per 1 januari 2030 in te voeren.

 

Disclaimer

De in dit memorandum opgenomen informatie is van algemene aard en heeft geen betrekking op de specifieke omstandigheden van een bepaald individu of een bepaalde entiteit. Hoewel bij de totstandkoming van dit memorandum de grootst mogelijke zorgvuldigheid is betracht, kunnen wij niet garanderen dat de daarin opgenomen informatie op de datum van ontvangst juist en volledig is of dat in de toekomst zal blijven. Op grond van deze informatie dient geen actie ondernomen te worden zonder adequate professionele advisering na een grondig onderzoek van de specifiek van toepassing zijnde situatie.